ولسوالی گذره
گذره یکی از ولسوالی‌های زیبای ولایت هرات در جنوب باختری افغانستان است. جمعیت آن در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۱۳۵٬۱۸۷ نفر اعلام شده است. ۹۰ درصد باشندگان این ولسوالی فارسی‌زبانان هستند که در مناطق اطراف مرکز ولسوالی و غرب و جنوب آن از قریه روضه باغ و شکور‌خانی تا زیارتجاه و تیزان طوائف پشتون علی‌زی، اسحاق‌زی، نورزی، بارکزی، الکو‌زی، پوپلزی، ماکو، غلجی و اقلیتی هم از خواجه‌ها و تاجیک‌ها و هزاره‌ها ساکن می‌باشند. و در شرق ولسوالی از محل دشت و سیاوشان تا نشین، دادشان و مرز پشتون زرغون اکثراً پشتون‌های الکو‌زی، پوپلزی، اسحاق‌زی، بارکزی، علی‌زی، نورزی و اقلیتی از عرب، ایماق، مغول، تاجیک و هزاره زندگی می‌کنند.
باشندگان این ولسوالی پیرو مذهب اهل سنت می‌باشند و زبان‌های رایج در میانشان فارسی با لهجهٔ هراتی، هزارگی و در بعضی مناطق پشتو می‌باشد. مردم این منطقه در مبارزه علیه روس‌ها و اشغال آمریکا نقش عمده‌ای داشتند.
محصولات کشاورزی این ولسوالی شامل انواع و اقسام حبوبات و غله‌جات، میوه‌جات تازه مثل انگور، سیب، انار، شفتالو، زردآلو و غیره می‌باشد.
برنج سیاوشان از شهرت خاصی برخوردار است که به‌نام برنج صدری سیاوشان مشهور است. مرکز این ولسوالی شهر گذره است. و بزرگ‌ترین منطقه‌ای آن کورت است.
در تصادف جاده‌ای هرات (۱۴۰۴)۱۹ اوت ۲۰۲۵/ ۲۹ مرداد (اسد) ۱۴۰۴، یک اتوبوس مسافربری مملو از سرنشین، که احتمالاً با سرعت بالا حرکت می‌کرد و حامل مهاجران اخراج‌شده از ایران بود، در بخش ولسوالی گذرهٔ بزرگراه هرات–اسلام‌قلعه، بخشی از جادهٔ حلقوی افغانستان، از جاده منحرف شد و با یک کامیون و یک موتورسیکلت برخورد کرد و دچار آتش‌سوزی شد. در این سانحه دست‌کم ۷۹ نفر، از جمله ۱۹ کودک، جان خود را از دست دادند و دو نفر دیگر زخمی شدند. این حادثه یکی از مرگبارترین تصادفات جاده‌ای کشور در سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود.
== منابع ==