อำเภอวารินชำราบ: ประวัติศาสตร์
อำเภอวารินชำราบ เดิมเรียกว่า บ้านน้ำคำเอือกก่อนจอ ต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ ยกขึ้นเป็น เมืองวารินชำราบ ขึ้นกับเจ้านครจำปาศักดิ์ มี พระกำจรจัตุรงค์ เป็นเจ้าเมือง ต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของเขตการปกครองเมืองอุบลราชธานี ที่ว่าการอำเภอหลังแรกสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2451 ใช้ชื่อว่า อำเภอทักษิณูปลนิคม ผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรกคือ ท้าวธรรมกิติกา (เป้ย สุวรรณกูฏ) ครั้นเมื่อปี พ.ศ. 2456 สมัยของขุนภูมิพิพัฒน์เขตร์ (แท่ง เหมะนัค) ซึ่งเป็นนายอำเภอคนที่ 2 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากฝั่งอำเภอเมืองอุบลราชธานี ข้ามแม่น้ำมูลมาตั้งอยู่ที่บ้านคำน้ำแซบ ตำบลธาตุ แล้วเปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น อำเภอวารินชำราบ
ปี พ.ศ. 2423 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกบ้านนากอนจอ ขึ้นเป็น เมืองวารินทร์ชำราบ แต่งตั้งให้ พระกำจรจตุรงค์ เจ้าเมือง ขึ้นกับเมืองนครจำปาศักดิ อยู่ต่อมาได้ 6 ปีเจ้าเมืองวารินทร์ชำราบไม่พอใจจะทำราชการกับเมืองนครจำปาศักดิ์ จึงขอมาสังกัดเมืองเขมราษฎร์ธานีพร้อมกับเมืองเสมี๊ยะ ในปี พ.ศ. 2440 กระทรวงมหาดไทยได้ลดฐานะเมืองวารินทร์ชำราบลงเป็นอำเภอวารินทร์ชำราบ โดยมี ราชวงศ์บุญ รักษาราชการนายอำเภอ ครั้นถึงปี พ.ศ. 2454 สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย รับพระราชโองการยุบอำเภอวารินทร์ชำราบ โดยให้ไปรวมกับ อ.บูรพาอุบลและ อ.พิมูลมังษาหาร
อำเภอวารินชำราบ จ.อุบลราชธานี ในปี พ.ศ. 2451 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ แบ่งเมือง อุบลราชธานีตั้งเป็นเมืองอีก 4 อำเภอ คือ อ.บูรพูปลนิคม (อ.บูรพาอุบล) อ.อุตรูปลนิคม (อ.อุดรอุบล) อ.ปจิมูปลนิคม (อ.ปจิมอุบล) และ อ.ทักษิณูปลนิคม (อ.ทักษิณอุบล) โดยตั้งที่ว่าการอยู่บริเวณศาลาว่าการมณฑลอุบล
อำเภอทักษิณูปลนิคมหรืออำเภอทักษิณอุบล มีท้าวธรรมกิติกา (เป้ย สุวรรณกูฏ) ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก ในสมัยขุนภูมิพัฒน์เขตร์ (แท่ง เหมะนัค) นายอำเภอคนที่ 2 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งที่บ้านคำน้ำแซบ ตำบลแสนสุข
ปี พ.ศ. 2456 อำเภอทักษิณอุบลได้เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น อำเภอวารินทร์ชำราบ (โดยนำเอาชื่อเมืองวารินชำราบที่ถูกยุบไปมาตั้งแทนชื่อ อ.ทักษิณอุบล) ในต่อ ๆ มาชื่ออำเภอวารินชำราบ
เมืองวารินทร์ชำราบ ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2423 มีพระกำจรจตุรงค์ เป็นเจ้าเมือง กำหนดให้ขึ้นตรงต่อเมืองนครฯ จำปาศักดิ์ ต่อมาไม่พอใจจะทำราชการกับเมืองนครฯ จำปาศักดิ์ จึงได้มาขึ้นตรงต่อเมืองเขมราฐ ปี พ.ศ. 2440 ถูกลดฐานะลงเป็นอำเภอวารินทร์ชำราบ โดยมีราชวงศ์บุญ รักษาการตำแหน่งนายอำเภอ ในปี พ.ศ. 2454 รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯให้ยุบเลิกอำเภอวารินทร์ชำราบ แล้วให้รวมอยู่กับอำเภอบูรพาอุบล (ปัจจุบัน : อ.เมืองอุบลฯ) และอำเภอพิมูลมังษาหาร (ปัจจุบัน : อ.พิบูลมังสาหาร)
อำเภอวารินชำราบ (ปัจจุบัน : อ.วารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี) เดิมชื่อ อ.ทักษิณูปลนิคม หรือ อ.ทักษิณอุบล ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2451 ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีท้าวธรรมกิติกา (เป้ย สุวรรณกูฏ) เป็นนายอำเภอคนแรก โดยตั้งที่ว่าการอยู่ในบริเวณศาลามณฑลอุบล ปี พ.ศ. 2456 ได้เปลี่ยนชื่อ อ.ทักษิณอุบล มาเป็น อ.วารินทร์ชำราบ โดยสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ได้นำชื่ออำเภอวารินที่ถูกยุบเลิกไปนั้นมาแทน