Powiat wodzisławski: Historia
Wchodzący w skład powiatu wodzisławskiego obszar bywa często określany terminem ziemia wodzisławska. Jest to termin umowny, choć granice powiatu pokrywają się mniej więcej z historycznie ukształtowanym obszarem, zwanym ziemią wodzisławską (poza Rydułtowami, które w latach 1945-1975 należały do powiatu rybnickiego) jednak z Jastrzębiem będącym dziś miastem na prawach powiatu. Rodowód ziemi wodzisławskiej sięga czasów późnego średniowiecza, kiedy to powstało Wodzisławskie Państwo Stanowe. Wzmianka o jego istnieniu pochodzi dopiero z końca XV wieku. W związku z reformą administracyjną Prus w 1742 r. państwo to zostało zlikwidowane i ziemia wodzisławska włączona została do powiatu pszczyńskiego, z zachowaniem pewnej autonomii, a po 1816 r. do powiatu rybnickiego. W latach 1922–1939 południowa granica ziemi wodzisławskiej stanowiła granicę z Czechosłowacją do Olzy i od Olzy w stronę Raciborza z Niemcami. Historycznie teren powiatu leży na Górnym Śląsku.
Dnia 1 października 1954 w województwie stalinogrodzkim (katowickim) reaktywowano powiat wodzisławski o granicach zbliżonych do historycznych granic państwa wodzisławskiego. Był to jeden z pierwszych powiatów utworzonych po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat wodzisławski złożyły się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu rybnickiego w tymże województwie (w praktyce gromady te należały do powiatu rybnickiego przez zaledwie dwa dni):
miasto: Wodzisław Śląski
gromady: Czyżowice, Godów, Gołkowice, Gorzyce, Jastrzębie Górne, Jastrzębie Zdrój, Kokoszyce, Lubomia, Marklowice, Moszczenica, Mszana, Olza, Połomia, Pszów, Radlin, Rogów, Ruptawa, Skrzyszów, Syrynia, Turza i Wilchwy
13 listopada 1954 roku Pszów i Radlin otrzymały prawa miejskie. 1 stycznia 1956 roku Jastrzębie Zdrój zostało osiedlem, którym pozostało do 1 lipca 1963 roku, kiedy to nadano mu prawa miejskie. 20 grudnia 1956 roku przywrócono województwu stalinogrodzkiemu jego pierwotną nazwę województwo katowickie. 1 stycznia 1957 roku do powiatu wodzisławskiego dołączono gromadę Bzie Zameckie z powiatu pszczyńskiego.
Po zniesieniu gromad i osiedli oraz reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat wodzisławski podzielono na 4 miasta i 6 gmin: …