อำเภอเขื่องใน: ประวัติ
อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี ก่อตั้งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครองท้องที่ พ.ศ. 2440 โดยมีจุดเด่นคือเป็นจุดกำเนิดสมญานาม "เมืองนักปราชญ์" และเป็นแหล่งอพยพของชุมชนชาวกุลา
ประวัติความเป็นมาและการเปลี่ยนแปลง
การตั้งชื่อ: ในอดีตพื้นที่ตั้งมีบึงน้ำใหญ่เรียกว่า "เขื่อง" (คำอีสานหมายถึงใหญ่หรือกว้างขวาง) จึงนำมาตั้งชื่อชุมชนและอำเภอว่า "เขื่องใน" [1]
การจัดตั้งอำเภอ: จัดตั้งขึ้นราว ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440) ภายใต้การปกครองของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ ข้าหลวงต่างพระองค์ผู้สำเร็จราชการมณฑลลาวกาว [1]
การเปลี่ยนชื่อ: เคยมีการเปลี่ยนชื่อในช่วง พ.ศ. 2456 เป็นอำเภอปัจจิมอุบล ต่อมา พ.ศ. 2460 เปลี่ยนเป็นอำเภอตระการพืชผล และสุดท้ายเปลี่ยนกลับมาเป็น อำเภอเขื่องใน จนถึงปัจจุบัน [1]
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์
เมืองนักปราชญ์: เป็นจุดเริ่มต้นของสมญานามเมืองนักปราชญ์ของอุบลราชธานี ในสมัยพระอริยวงศาจารย์ (สุ้ย ป.ธ.3) เจ้าคุณรูปแรกของภาคอีสาน
กลุ่มชาติพันธุ์: เป็นพื้นที่ตั้งถิ่นฐานดั้งเดิมของชุมชนชาวกุลา (ไทยใหญ่) ที่อพยพเดินทางค้าขายและย้ายถิ่นฐานมาตั้งรกรากในอดีต