Powiat olsztyński: Historia
Powiat olsztyński (Kreis Allenstein) utworzony został 1 lutego 1818 roku z połączenia dawnych komornictw olsztyńskiego i wartemborskiego (barczewskiego) istniejących od połowy XIV wieku do 1772 roku w obrębie Warmii. W 1910 miasto Olsztyn zostało wydzielone jako powiat miejski (Stadtkreis), a pozostała część funkcjonowała jako powiat ziemski (Landkreis Allenstein). Do 1945 roku powiat istniał w granicach państwa pruskiego w prowincji Prusy Wschodnie. Początkowo znajdował się w rejencji królewieckiej, a od 1905 roku w rejencji olsztyńskiej.
Był mniejszy od dzisiejszego powiatu i liczył 1 302,67 km² powierzchni oraz 57 150 ludności (1939). Oprócz wydzielonego Olsztyna (Stadtkreis Allenstein) na terenie powiatu ziemskiego było tylko jedno miasto – Barczewo (Wartenburg).
Po 1945 znalazł się w niezmienionym kształcie w granicach Polski. Należał do okręgu mazurskiego (1945–1946), a później do województwa olsztyńskiego (1946–1975). W 1973 roku do powiatu dołączono miasto Olsztynek i sąsiadujące z nim gminy. Powiat został zlikwidowany w ramach reformy administracyjnej w 1975 roku.
W 1999 w ramach reformy administracyjnej powiat przywrócono w nowych powiększonych granicach.