Λέσβος: Ιστορία
=== Προϊστορία ===
Η Λέσβος κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια. Τα παλαιότερα ευρήματα ανήκουν στην Παλαιολιθική εποχή. Στη θέση Ροδαφνίδια, κοντά στο Λισβόρι, έχουν εντοπιστεί λίθινα εργαλεία (χειροπελέκεις, κοπείς και ξέστρα) της Αχελαίας φάσης, τα οποία χρονολογούνται στο Μέσο Πλειστόκαινο, 780.000-125.000 πριν, μπορεί και παλαιότερα.
Θέσεις νεολιθικών οικισμών μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί στο Σπήλαιο του Αγίου Βαρθολομαίου, στο Σπήλαιο «της Γριάς το Πήδημα» και στις Χαλακές Πολιχνίτου. Σημαντική προϊστορική θέση είναι η Θερμή, όπου αναπτύχθηκε μεγάλος παράκτιος οικισμός σε πέντε φάσεις από το 3200 π.Χ. μέχρι το 2400 π.Χ. Ήταν αστικό κέντρο με οικοδομικά τετράγωνα και λιθόστρωτους δρόμους. Αρχικά ήταν ανοχύρωτη, αλλά από φόβο επιθέσεων λαών της Μικράς Ασίας, οχυρώθηκε. Η τεχνοτροπία στην κατασκευή και στη διακόσμηση των αγγείων είναι ίδια μέχρι τους αρχαϊκούς χρόνους. Στο νησί έχουν εντοπιστεί και άλλα κέντρα όπως στο παράκτιο Κουρτήρ Λισβορίου (ακρωτήρι, Κουρτήρ) και οχυρές θέσεις σε λόφους στις οποίες έχουν ανακαλυφθεί λίθινα αντικείμενα όπως μυλόλιθοι και λεπίδες και αγγεία. Ο πολιτισμός αυτός που αναπτύχθηκε στη Λέσβο παρουσιάζει κοινά στοιχεία με τον πολιτισμό της Τροίας και επεκτείνεται επίσης και σε άλλες περιοχές του βορειοανατολικού Αιγαίου, όπως σε Σάμο, Χίο, Λήμνο, Μ. Ασία (Τροία), Θάσο, Ίμβρο, Σαμοθράκη, Θράκη και Σκύρο. Το νησί αποικίστηκε τη δεύτερη χιλιετία από τους Αχαιο-αιολείς, ως αποτέλεσμα της επέκτασής τους στην ανατολική Μεσόγειο και της καθόδου των Δωριέων.
==== Τα ονόματα της Λέσβου ====
Η Λέσβος δεν ήταν αποκλειστικά γνωστή με αυτό το όνομα. Από διάφορους αρχαίους συγγραφείς, το νησί αναφέρεται ως Ιμερτή, Λασία, Πελασγία, Αιγείρα, Αιθιόπη, Μυτωνίς, Μακαρία και Ίσσα. Τονίζεται ότι αυτά τα ονόματα μάλλον δεν είδαν σημαντική χρήση πέρα από τη μυθολογία.
Το αρχαιότερο όνομα θεωρείται ότι είναι το «Ίσσα», από το οποίο μάλλον αντλεί το όνομά της η Άντισσα, διότι αρχικά ήταν νησίδα αποκομμένη από το υπόλοιπο νησί.
Για το όνομα Αιθιόπη μία θεωρία ισχυρίζεται ότι ονομάστηκε έτσι από τη Μύρινα, τη βασίλισσα των Αμαζόνων, που λέγεται ότι κατέκτησε το νησί μαζί με άλλα νησιά. Μία άλλη θεωρία όμως ισχυρίζεται ότι το όνομα είναι πολύ πιο αρχαίο από αυτό. Οι Αιθίοπες, διερχόμενοι από την Ανατολή δια της Κολχίδας, σκορπίστηκαν στη Μεσόγειο και μεταξύ άλλων κατέκτησαν τη Λέσβο. Με αυτήν τη θεωρία εξηγείται επίσης το όνομα Αιγείρα (δηλ. μελαμψή), το οποίο προήλθε από τον Αιθίοπα.
Αξιοσημείωτες ονομασίες επίσης είναι η Μυτωνίς (από τον Μύτωνα που ήταν γιός του Ποσειδώνα και της Μυτιλήνης) και η Μακαρία.
Τα ονόματα Ιμερτή και Λασία αναφέρονται αποκλειστικά στα έργα του Πλινίου, άρα ενδέχεται να είναι τυπογραφικά λάθη της Ιμέρας και της Ίσσας. Μία άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι το νησί ονομάστηκε Λασία λόγω των πολλών άγριων δασών της περιοχής και Ιμερτή από τη σημασία της λέξης, δηλαδή ποθητή.
Παρ' όλα αυτά η ονομασία Λέσβος ήταν η μόνη που άντεξε στην πάροδο του χρόνου και σίγουρα η πιο ευρέως χρησιμοποιημένη, ακόμη και στην αρχαιότητα. Ο Ηρόδοτος πάντα αναφέρεται στους κατοίκους του νησιού είτε ως Μυτιληναίους είτε ως Λέσβιους. …