อำเภอไพศาลี: ประวัติ
อำเภอไพศาลี เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอท่าตะโก ต่อมาประชาชนจากหลายท้องที่มาประกอบอาชีพ ชุมชนเริ่มขยายตัวเจริญเติบโต ต่อมาในปี พ.ศ. 2505 ทางราชการได้ประกาศแยกท้องที่ฝั่งตะวันออกของอำเภอท่าตะโก บริเวณหมู่บ้านโคกเดื่อ ออกเป็น กิ่งอำเภอไพศาลี มีพื้นที่การปกครอง 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลโคกเดื่อ ตำบลสำโรงชัย ตำบลตะคร้อ โดยใช้ชื่อเมืองอไภยสาลี (หนองไผ่ไพศาลี) ตั้งเป็นชื่อทางการของกิ่งอำเภอ ซึ่งเป็นชุมชนในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ซึ่งได้มีการพัฒนาเข้าสู่การเป็นชุมชนคูน้ำคันดินในสมัยทวารวดี เมืองเวสาลีเคยเป็นเมืองหน้าด่านเล็ก ๆ ของกรุงละโว้ในดินแดนสุวรรณภูมิ
ในปีเดียวกันหลังจากแยกพื้นที่กิ่งอำเภอ เขตตำบลวังน้ำลัด อำเภอท่าตะโก ได้แจ้งแก่ทางราชการว่าประชาชนไปติดต่อราชการที่กิ่งอำเภอไพศาลี สะดวกกว่าอำเภอท่าตะโก ทางราชการจึงได้โอนท้องทีเข้ามาสมทบในการปกครองของทางกิ่งอำเภอ จึงเข้าเงื่อนไขการตั้งอำเภอที่ต้องมีพื้นที่ไม่น้อยกว่า 4 ตำบล หลังจากนั้น 3 ปีจึงได้ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2508 เป็นอำเภอลำดับที่ 10 ของจังหวัดนครสวรรค์
ต่อมาอำเภอตาคลีได้แยกตั้งอำเภอตากฟ้าขึ้น พื้นที่หมู่ 5 บ้านซับตะเคียน (ในขณะนั้น) ตำบลสำโรงชัย มีระยะทางใกล้อำเภอตากฟ้ามากกว่า จึงโอนหมู่บ้านไปขึ้นกับตำบลสุขสำราญ อำเภอตากฟ้า และในปี พ.ศ. 2518 ได้ตั้งตำบลที่ 5 ขึ้นโดยแบ่ง 7 หมู่บ้านของตำบลสำโรงชัย ตั้งเป็นตำบลโพธิ์ประสาท และแยกพื้นที่ 6 หมู่บ้านของตำบลโคกเดื่อ ตั้งเป็นตำบลวังข่อย ในปี พ.ศ. 2521 และตั้งตำบลนาขอม ในปี พ.ศ. 2531 โดยแยกพื้นที่ตำบลวังน้ำลัดมาตั้ง และตั้งตำบลลำดับสุดท้ายในปี พ.ศ. 2532 โดยแยกพื้นที่ตำบลโคกเดื่อ ตั้งเป็นตำบลไพศาลี