شهرستان تنکابن
شهرستان تنکابن () یکی از شهرستان‌های استان مازندران در شمال ایران است. این شهرستان از سمت غرب با شهرستان رامسر، از شمال با دریای مازندران، از شمال شرقی با شهرستان عباس‌آباد، از شرق با شهرستان کلاردشت و از جنوب با رشته کوه‌های البرز، شهرستان طالقان و منطقه الموت همسایه است.
مرکز این شهرستان شهر تنکابن است و این شهر دارایفرمانداری ویژه می‌باشد. اهالی این شهرستان به گویش تنکابنی و زبان‌های فارسی و مازندرانی و گیلکی گویش می‌کنند و از محصولات مهم آن می‌توان به انواع مرکبات، کیوی، برنج و چای اشاره کرد.
شهرستان تنکابن پنجمین شهرستان پر جمعیت مازندران و پرجمعیت‌ترین شهرستان غرب مازندران است.
این شهرستان مرکز باغ‌های کیوی و پرتقال و چای است و همچنین یکی از بزرگ‌ترین مراکز پروش و صادرکننده انواع گل‌ها و گیاهان زیبا و زینتی است. شهرستان تنکابن با دارا بودن مراکز متعدد پرورش ماهی در شیرود، دوهزار و … قطب پرورش ماهی ایران است و همچنین مرکز تحقیقات ماهیان سردابی کل کشور است.
جمعیت کل شهرستان تنکابن بر اساس آخرین سرشماری در سال نود و پنج ۱۶۶٫۱۳۲ نفر بوده‌است. بخش مرکزی آن با ۹۹٫۱۹۰ نفر (که از این بین جمعیت شهر تنکابن ۵۵٫۴۳۴ نفر و شهر شیرود ۱۱٫۳۷۷ نفر می‌باشد)، بخش خرم‌آباد با ۴۱٫۰۰۶ نفر و بخش نشتا با ۲۵٫۹۳۵ نفر ساکنان کل شهرستان تنکابن را تشکیل می‌دهند.
در دوران پهلوی شهر تنکابن را به شهسوار تغییر نام داده شد که مرکز «منطقه تنکابن» این منطقه عموماً به حد فاصل غربی رودخانه نمک‌آبرود و کلارآباد تا انتهای قاسم‌آباد و رودخانهٔ مرزی سیاهکلرود گفته می‌شد ولی از اوایل قاجاریه تا اواسط دورهٔ پهلوی و طبق تقسیمات کشوری، منطقه تنکابن از شهرستان املش تا انتهای شهرستان نوشهر امروزی را شامل می‌شد.</ref> گردید که پس از انقلاب اسلامی با درخواست مردم دوباره به تنکابن تغییر برگردانیده شد. در زمان سلطنت قاجاریان، خرم‌آباد مرکزیت منطقه تنکابن و مرکز محال‌ثلاثه در عصر حاکمیت خاندان خلعتبری بر این منطقه بوده‌است. در دوران زندیان، افشاریان، صفویان و در زمان الحاق منطقهٔ تنکابن از رویان به دیلمستان این منطقه با نام دِیلَم‌خاصه شناخته می‌شد و مرکز آن «تنکابن» بود که در دوران صفویان به نام فیض هم خوانده می‌شد ولی قبل از الحاق از رویان به دیلمستان، تمام این منطقه با نام تَنکابن شناخته می‌شد. پیشتر از آن و در دوران باستان، این منطقه و مرکز آن تَنکا نام داشت.
ایران