Arnhem: Geschiedenis
=== Prehistorie ===
Archeologische vondsten wijzen erop dat zo'n 70.000 jaar geleden al enige menselijke bewoning was in het gebied waar nu de stad Arnhem ligt. In de buurt van Landgoed Warnsborn, ten noordwesten van de stad, is een vuurstenen schraper gevonden uit de tijd van de Neanderthalers die in de steentijd het gebied bevolkten. Als jagers en verzamelaars hadden de Neanderthalers over het algemeen geen vaste verblijfplaats; zij zwierven door de regio op zoek naar prooi.
De oudste overblijfselen in de regio van de moderne mens dateren van ca. 5000 v.Chr. Er zijn overblijfselen van een jagerskamp gevonden, op twee meter diepte in het gebied van de wijk Schuytgraaf.
In de buurt van Warnsborn en Schaarsbergen zijn de eerste sporen gevonden van boeren, bewoners dus met een vaste verblijfplaats. Deze grafheuvels van het standvoetbekervolk dateren van ca. 2400 v.Chr. Uit de bronstijd (ca. 1500 v.Chr.) zijn sporen gevonden van een nederzetting op de Hoogkamp in de vorm van boerderijen. Waar nu het centrum van Arnhem is, zijn overblijfselen gevonden van bewoners uit de ijzertijd.
Meijnerswijk, de nederzetting die geldt als rechtstreekse voorloper van Arnhem, zou in 847 zijn geplunderd door de Vikingen onder leiding van Rorik.
De oudste bekende vermelding van de naam Arneym dateert uit 893, in een goederenregister van de bezittingen van de Abdij van Prüm in de Eifel. Het wordt hier beschreven als een aan Sint Maarten gewijde kerk, met omliggende landerijen.
Hoewel de vroege sporen van middeleeuwse nederzettingen uitgewezen hebben dat de eerste Arnhemmers zijn afgedaald uit de hoger gelegen bossen van de Veluwe, is de stad oorspronkelijk niet gebouwd op de oevers van de Rijn, maar op het hoger gelegen deel langs de Sint-Jansbeek. Arnhem ontstond op de plek waar de weg tussen Nijmegen en Utrecht/Zutphen zich splitste. Zeven sprengbeken voorzagen de stad van water. Pas toen de loop van de Rijn in 1530 door de Arnhemmers verlegd werd, kwam Arnhem rechtstreeks aan de rivier te liggen.
De nederzetting kreeg op 13 juli 1233 stadsrechten van graaf Otto II van Gelre. Hoewel Arnhem al vóór de stadsrechtsverlening een vorm van verdediging had, groeide deze in 1291 uit tot stadsmuur, die in 1505, 1519 en 1533 werd uitgebreid. Binnen de vestingwallen van de huidige binnenstad woonden in de 13e eeuw 2000 tot 3000 inwoners, die een gemeenschap vormden. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de stichting van gasthuizen voor de armen en behoeftigen: het Sint Catharina Gasthuis in 1246 en het Sint Nicolai Gasthuis in 1351. …