Dordrecht
Dordrecht () is met 122.933 inwoners (1 januari 2026) de vijfde gemeente van de Nederlandse provincie Zuid-Holland. Dordrecht maakt deel uit van de grootstedelijke agglomeratie Drechtsteden die ongeveer 300.000 inwoners telt. De stad ligt op de plaats waar de Merwede zich splitst in de Noord en de Oude Maas. De gemeente Dordrecht omvat het gehele Eiland van Dordrecht. De bewoners van Dordrecht noemen hun stad veelal Dordt.
Dordrecht is de oudste stad van Holland en kent een lange geschiedenis. Dordrecht werd voor het eerst bij naam vermeld in een tekst uit de twaalfde eeuw, toen de nederzetting nog werd aangeduid als Thuredrech. Al vóór 1200 kreeg Dordrecht stadsrechten die in 1205 werden aangevuld en in 1220 door graaf Willem I met belangrijke artikelen werden uitgebreid. Door zijn gunstige ligging in de Rijn-Maas-Scheldedelta ontwikkelde de stad zich tot een strategische handelsstad en stapelplaats en was het tot in de 15e eeuw de grootste, rijkste en belangrijkste stad van Holland. Er vond een levendige handel plaats in onder meer hout, graan, wol en wijn, met regio's als het Duitse Rijnland, Brabant, Vlaanderen en Engeland.
De historische binnenstad van Dordrecht heeft een grotendeels middeleeuwse stedenbouwkundige structuur behouden en bezit een rijke verzameling laatmiddeleeuwse gebouwen en bouwhistorische resten. Deze omvatten zowel religieuze gebouwen, zoals de Grote Kerk, de Nieuwkerk en delen van het voormalige Augustijnenklooster, als civiele gebouwen en woonhuizen, waaronder het stadhuis (de voormalige Vlaamse Lakenhal), de Groothoofdspoort, het Huis Henegouwen, de Munt, de Gulden Os en 't Zeepaert. Ook achter latere gevels zijn op veel plaatsen middeleeuwse bouwmuren, kelders, houtconstructies, balklagen en kappen bewaard gebleven. Zo vormen de middeleeuwse bebouwing en de latere bouwlagen samen een gelaagd historisch stadsbeeld.
Tegen het einde van de middeleeuwen verloor Dordrecht zijn positie als voornaamste handelsstad van Holland aan andere opkomende steden. De stad bleef echter ook daarna een belangrijke en welvarende handels- en nijverheidsstad. De goed bewaarde 17e- en 18e-eeuwse huizen en gebouwen, aangevuld met bebouwing uit de 19e eeuw, getuigen van de verdere ontwikkeling en welvaart van Dordrecht in de daaropvolgende eeuwen.
Dordrecht kent meer dan 900 rijksmonumenten en zo'n 1000 gemeentelijke monumenten en twee beschermde stadsgezichten: de binnenstad en de 19e-eeuwse schil. …