Alphen aan den Rijn (gemeente)
Alphen aan den Rijn () is een gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, gelegen aan de Oude Rijn en de Gouwe in het veenweidegebied Groene Hart tussen Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag en Leiden. De gemeente telt 117.278 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 132,50 km², waarvan 126,23 km² land en 6,27 km² water (1 januari 2026, Bron: CBS). Per 1 januari 2014, na de toevoeging van Boskoop en Rijnwoude, telt de gemeente meer dan 100.000 inwoners, waarmee ze tot de dertig grootste gemeenten van Nederland behoort. De gemeente bestaat uit de kernen Aarlanderveen, Alphen aan den Rijn, Benthuizen, Boskoop, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Koudekerk aan den Rijn en Zwammerdam en de buurtschap Groenendijk.
Binnen de gemeente bevinden zich de resten van twee Romeinse versterkingen, Albaniana en Nigrum Pullum en van de Limesweg. De gemeente is voorts bekend vanwege voormalige uitgeverij Samsom, Vogelpark Avifauna, openluchtmuseum Archeon, het kenniscentrum van de fruitbomenteelt in Nederland, Boskoop en de opgraving van zes Romeinse schepen bij Zwammerdam.