Kołobrzeg: Historia
Na terenie Ziemi Kołobrzeskiej ślady obecności człowieka sięgają schyłku epoki lodowcowej – około 9 tys. lat p.n.e. – kiedy pojawiły się tu grupy łowców reniferów. W okresie mezolitu (8000–4000 p.n.e.) rozwijały się społeczności łowiecko-zbierackie, które z czasem adaptowały nowe elementy gospodarki rolniczej, przyniesione przez ludność neolityczną z południa. Około 5 tys. lat p.n.e. w środkowym pasie Pomorza zaczęli osiedlać się pierwsi rolnicy i hodowcy. Z tego czasu pochodzi też tzw. „Wenus z Kołobrzegu” – 12‑centymetrowa, unikatowa w skali Polski kamienna figurka datowana na ponad 6 tys. lat temu. W epoce brązu i wczesnej epoce żelaza rozwijało się osadnictwo ludności kultury łużyckiej, zastąpionej przez ugrupowania kultury pomorskiej. W okresie wpływów rzymskich lokalne osady utrzymywały kontakty handlowe z imperium, o czym świadczą znaleziska monet rzymskich i importowanych przedmiotów, m.in. z Dębczyna i okolic.
Kołobrzeg jest jedną z najstarszych osad na Pomorzu Zachodnim, która rozwinęła się dzięki wytwarzaniu w jej pobliżu soli. Za zalążek dzisiejszego miasta uznawany jest gród w Budzistowie, powstały ok. 880 roku, położony kilka kilometrów na południe od współczesnego Kołobrzegu. Od lat 80. X wieku w czasach Mieszka I podjęto rozbudowę grodu, wprowadzając do konstrukcji wałów charakterystyczne dla Piastów izbice. W 1000 roku Bolesław I Chrobry założył biskupstwo kołobrzeskie, właściwe terytorialnie dla całego Pomorza, którego biskupem został Reinbern; upadło ono w latach 1007–1013. W 1103 i 1107 miasto było najeżdżane przez Bolesława III Krzywoustego, który w 1122 doprowadził do ponownego chrztu mieszczan. Po jego śmierci w 1138 władcy Polski utracili władzę nad Kołobrzegiem, który wszedł w skład księstwa pomorskiego. W XIII wieku Kołobrzeg dostał się pod kuratelę biskupów kamieńskich. W 1255 roku książę Warcisław III i biskup kamieński na północ od osady w Budzistowie lokowali nowe miasto na prawie lubeckim. W II połowie XIII w. rywalizacja handlowa tych ośrodków doprowadziła do upadku starego Kołobrzegu. Od XIV wieku miasto było członkiem bałtyckiej Hanzy, w następnym wieku toczyło zwycięskie wojny z sąsiednimi miastami oraz z biskupstwem kamieńskim. W 1564 roku cech kowali zagwarantował w statucie, że nie będzie przyjmował Słowian.
W 1653 miasto przejęła Brandenburgia, zamieniając je w twierdzę. Od tego czasu miasto wyczerpane wojną trzydziestoletnią i peryferyzacją zaczęło podupadać. W 1761 podczas wojny siedmioletniej miasto zdobyli Rosjanie.
W 1807 twierdzę Kołobrzeg (niem. Festung Kolberg) oblegały wojska napoleońskie. Polskie oddziały na Kołobrzeg prowadził płk Sułkowski. Komendantem twierdzy był hrabia pruski, major Gneisenau. Miasto broniło się aż do podpisania traktatu pokojowego w Tylży, który zakończył wojnę. Wydarzenie to urosło w Prusach do rangi legendy. Major Gneisenau otrzymał awans na podpułkownika i zyskał sławę jako dowódca.
W 1830 powstał pierwszy zakład kąpieli solankowych.
W 1859 Kołobrzeg uzyskał połączenie kolejowe ze Szczecinem i Gdańskiem. Szybki rozwój uzdrowiska nastąpił po utraceniu przez miasto statusu twierdzy. W 1899 został otwarty dom zdrojowy Strandschloß.
Decyzją króla Prus Wilhelma I twierdza została zlikwidowana w 1872 roku, rozpoczęła się rozbiórka fortyfikacji, stopniowo zmieniając charakter miasta. W tym samym roku weszło do powiatu Kolberg-Körlin. …