Bartın: Tarih
=== Antik Çağ ve Helenistik dönem ===
Bartın, tarihî Paflagonya antik kentlerinden Sesamos (Amasra), Kromna (Kurucaşile) ve Erythinoi (Çakraz)'ı sınırları içerisinde bulunduran bir yerleşimdir. Bartın'ın ilk sahiplerinin, MÖ 14. yüzyılda Gaskalar ve MÖ 13.yüzyılda Hititler olduğu kabul edilir. Daha sonra Bolu çevresine yerleşen Bitinyalılar ile Kastamonu çevresinde hüküm süren Paflagonyalılar arasında kalan Bartın, bu iki gücün egemenliğine girdi. MÖ 12. yüzyıl sonlarında Bartın Friglerin eline geçti.
Bartın ve çevresi, MÖ 7. yüzyıl sonlarında Kimmerlerin, MÖ 6. yüzyılda Lidyalıların, MÖ 547 yılında Perslerin hâkimiyetine girdi. Pers hâkimiyetine MÖ 334 yılında, Makedonya Kralı Büyük İskender son verdi. Bartın'ın yönetimi İskender'in komutanlarından Eumenes'e verildi. MÖ 279'da yöre Pontus Krallığı'nın hâkimiyetine girdi.
Pontus Krallığı'nın egemenliğine, MÖ 70'te Anadolu'ya giren Romalılar son verdi. Bartın, MS 395'te, imparatorluğun Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesinden sonra Doğu Roma İmparatorluğu'nun bir parçası oldu.
Bartın ve çevresi MÖ 390 yıllarında Peçenek ve Kumanların, MS 798'de Emevi halifesi Abdülmelik komutasındaki Arapların, 800 yıllarında Selçukluların ve 865 yılında Rusların akınlarına hedef oldu. 1084'te Anadolu Selçuklu hükümdarı Kutalmışoğlu Süleyman Bey'in komutanlarından biri olan Emir Karatekin yörede bir Türk emirliği kurdu. Bartın, bu emirliğin bir parçası idi.
Haçlı Seferleri sırasında İstanbul'dan Samsun'a kadar Karadeniz sahilinin tamamı yeniden Doğu Roma'nın egemenliğine girdi. Bartın ve çevresi 11. yüzyıl sonlarında Anadolu Selçukluları'nın, 1326'da Candaroğulları Beyliği'nin ve 1392'den itibaren Osmanlı Devleti'nin yönetimine girdi.
1392'den itibaren Osmanlı Devleti sınırları içinde yer alan kent, 1402'de gerçekleşen Ankara Savaşı sonunda bir süre için İsfendiyaroğlu Beyliği'nin eline geçti. 1460'ta Kuzey Anadolu seferine çıkan Fatih Sultan Mehmet Bolu'ya geldiğinde, İsfendiyaroğulları Beyi İsmail Bey kendisine bağlılığını bildirdi. Fatih, Ekim ayında Bartın'a geldi ve bugünkü Orduyeri'ne ordugâhını kurdu.
Yeniden bir Osmanlı kenti olan Bartın, 1460-1692 arasında Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlı Bolu Sancağı'nın sınırları içinde idi. 1692-1811 yılları arasında voyvodalıkla yönetildi. 1811 yılında yeniden kurulan Bolu Sancağı'na bağlandı ve Oniki Divan adını aldı. 1867'de ilçe oldu. 1876 'da ise Belediye teşkilatı kuruldu.
Bartın, 1924 yılında Zonguldak'ın bir ilçesi oldu. 7 Eylül 1991 tarihinde il statüsüne kavuştu. Bartın'ın dört ilçesi (Merkez, Amasra, Ulus ve Kurucaşile), ayrıca Kozcağız, Hasankadı, Arıt, Abdipaşa, Kumluca beldeleri ve 260 köyü vardır.
Bartın'ın siyasal, ekonomik ve sosyo-kültürel tarihini yansıtan eşya, fotoğraf ve belgeler, Hükûmet Caddesi'ndeki tarihî bir binada 2019'de açılan Özel Bartın Kent Müzesi'nde sergilenmektedir.