อำเภออุ้มผาง: ประวัติ
อุ้มผางในอดีตเป็นที่อยู่ของชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง ต่อมาก็มีคนไทยจากภาคเหนือคือ เชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน แพร่ ได้อพยพหาที่ทำกินใหม่มาบุกเบิกป่าอุ้มผางเป็นที่อยู่อาศัย และเมื่อปี พ.ศ. 2432 ได้ถูกกำหนดให้เป็นเมืองหน้าด่านชายแดนตะวันตกในชื่อ อำเภอแม่กลอง ขึ้นตรงกับจังหวัดอุทัยธานี เป็นจุดตรวจตราชาวพม่าที่เดินทางเข้ามาค้าขายในประเทศไทย โดยมีเจ้าหน้าที่คอยตรวจเอกสารเดินทาง
พ.ศ. 2468 ทางการได้ยุบอำเภออุ้มผางเป็น กิ่งอำเภออุ้มผาง และโอนการปกครองจากจังหวัดกำแพงเพชรให้ไปขึ้นกับจังหวัดตาก ในวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2502 ทางการได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะจากกิ่งอำเภอเป็น อำเภออุ้มผาง และให้ขึ้นกับจังหวัดตาก
พ.ศ. 2514 พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยได้เริ่มการเคลื่อนไหวทางการเมือง มีการสู้รบกันบ้างระหว่างเจ้าหน้าที่ของรัฐคือตำรวจตระเวนชายแดน น.ป.พ. และ อ.ส. ช่วง พ.ศ. 2527 เหตุการณ์ได้ยุติลงด้วยการใช้นโยบาย 66/2523 มีมวลชนที่กลับใจและเข้ามามอบตัวเป็นผู้ร่วมพัฒนาชาติไทยประมาณสองพันกว่าคน ความสงบสุขจึงกลับมาสู่ชาวอุ้มผางอีกครั้ง
หลังจากเป็นเมืองปิดมาช้านาน ทางการได้ทำการตัดถนนจากอำเภอแม่สอดสู่อำเภออุ้มผาง ลัดเลาะตามไหล่เขาและสันเขา 164 กิโลเมตร ซึ่งเป็นที่มาของชื่อถนนสายลอยฟ้า ใช้เวลาก่อสร้างกว่า 10 ปี เสร็จสิ้นเมื่อปี พ.ศ. 2526
เมื่อเรื่องราวในอดีตปิดตัวเองลง ประตูแห่งเมืองท่องเที่ยวก็ได้เปิดออกเมื่อนายแพทย์บรรลือ กองไชย ได้เข้ามารับหน้าที่เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลอุ้มผาง ท่านได้ชักชวนให้นิตยสารการท่องเที่ยวเข้ามาชมและถ่ายทำสกู๊ปลงหนังสือจึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คนภายนอกได้รู้จักอุ้มผาง ในปัจจุบันคนอุ้มผางไม่น้อยที่หันมาทำธุรกิจท่องเที่ยว เริ่มจากการใช้แพไม้ไผ่ล่องแก่งและพัฒนามาเป็นเรือยาง โดยได้รับคำแนะนำในการท่องเที่ยวจากภาครัฐในรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
วันที่ 24 กันยายน 2454 แยกพื้นตำบลแม่ละมุ้ง ตำบลโมโกร ตำบลอุ้มผาง ตำบลหนองหลวง อำเภอหนองหลวง และตำบลแม่จัน ตำบลแม่กลอง อำเภอแม่กลอง จังหวัดอุทัยธานี รวมหกตำบลและจัดตั้งเป็น อำเภอแม่กลอง และโอนไปขึ้นกับจังหวัดกำแพงเพชร ส่วนอีกสามตำบล ของอำเภอแม่กลองที่เหลืออยู่ คือ ตำบลคอกควายเหนือ ตำบลคอกควายใต้ และตำบลแก่นมะกรูด ให้โอนไปขึ้นกับอำเภอหนองหลวง จังหวัดอุทัยธานี
วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนชื่ออำเภอแม่กลอง จังหวัดกำแพงเพชร มณฑลนครสวรรค์ เป็น อำเภออุ้มผาง
วันที่ 17 มกราคม 2468 ยุบอำเภออุ้มผาง จังหวัดกำแพงเพชร เป็น กิ่งอำเภออุ้มผาง และโอนไปขึ้นกับอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก
วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลหนองหลวง แยกออกจากตำบลอุ้มผาง และตั้งตำบลแม่ละมุ้ง แยกออกจากตำบลอุ้มผาง
วันที่ 26 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลอุ้มผาง ในท้องที่บางส่วนของตำบลอุ้มผาง
วันที่ 5 พฤษภาคม 2502 ยกฐานะกิ่งอำเภออุ้มผาง อำเภอแม่สอด เป็น อำเภออุ้มผาง
วันที่ 15 มกราคม 2536 ตั้งตำบลแม่กลอง แยกออกจากตำบลอุ้มผาง
วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลอุ้มผาง เป็นเทศบาลตำบลอุ้มผาง
วันที่ 15 กันยายน 2547 ยุบองค์การบริหารส่วนตำบลแม่ละมุ้ง รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลอุ้มผาง เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลอุ้มผาง และยุบสภาตำบลหนองหลวง รวมกับองค์การบริหารส่วนตำบลแม่กลอง
วันที่ 30 มีนาคม 2555 ยกฐานะองค์การบริหารส่วนตำบลแม่กลอง เป็นเทศบาลตำบลแม่กลอง