Powiat proszowicki: Historia
1954–1972
Powiat proszowicki został powołany 1 października 1954 roku w województwie krakowskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat proszowicki złożyły się 1 miasto i 24 gromady, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni):
z powiatu miechowskiego (woj. krakowskie):
miasto Proszowice
gromady Biórków Wielki, Brzesko Nowe, Dobranowice, Glewiec, Igołomia, Karwin, Klimontów, Koniusza, Kowala, Makocice, Mniszów, Niegardów, Ostrów, Pałecznica, Pieczonogi, Radziemice, Smoniowice, Śmiłowice, Wawrzeńczyce i Wierzbno
z powiatu krakowskiego (woj. krakowskie):
gromady Czulice i Wyciąże
z powiatu pińczowskiego (woj. kieleckie):
gromady Bobin i Kościelec (zmiana przynależności wojewódzkiej)
1 stycznia 1956 roku gromady Czulice i Wyciąże powróciły do powiatu krakowskiego, natomiast do powiatu proszowickiego przyłączono gromady Łętkowice i Waganowice z powiatu miechowskiego. 31 grudnia 1961 roku zniesiono gromady Dobranowice (włączono do gromad Wawrzeńczyce, Brzesko Nowe i Kowala) i Mniszów (do gromad Brzesko Nowe i Kowala). 1 stycznia 1969 roku zniesiono gromadę Śmiłowice a jej obszar włączono do gromady Nowe Brzesko.
1973–1975
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin 1 stycznia 1973 roku powiat proszowicki podzielono na 1 miasto i 8 gmin:
miasto Proszowice
gminy Igołomia-Wawrzeńczyce, Kościelec, Niegardów, Nowe Brzesko, Pałecznica, Proszowice, Radziemice i Wierzbno
1975–1998
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu proszowickiego zostało włączono do nowego województwa miejskiego krakowskiego; jedynie gmina Pałecznica znalazła się w nowym (mniejszym) województwie kieleckim.
W 1976 roku zniesiono cztery gminy:
15 stycznia – gminę Kościelec
1 lipca – gminę Pałecznica (weszła w skład dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica)
2 lipca – gminy Niegardów i Wierzbno
Gmina Pałecznica została odtworzona 2 kwietnia 1991 roku.
1999 do dziś
W wyniku reformy administracyjnej z 1999 roku powiat przywrócono w województwie małopolskim, lecz w innym kształcie niż zniesiony w 1975 roku:
gminę Igołomia-Wawrzeńczyce przyłączono do powiatu krakowskiego
gmin Kościelec, Niegardów i Wierzbno nie reaktywowano.
miasto i gminę Proszowice połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską
powiat proszowicki zwiększył się natomiast o:
gminę Koszyce (do 1954 roku w powiecie pińczowskim w woj. kieleckim, w latach 1973–1975 w powiecie kazimierskim w tymże województwie, a następnie w „małym” woj. kieleckim do końca 1998 roku)
gminę Koniusza (do 1954 roku w powiecie miechowskim w woj. krakowskim, odtworzonej 2 lipca 1976 roku w woj. miejskim krakowskim – tamże do 1998 roku)