Powiat zwoleński: Historia
Powiat zwoleński powołano 1 października 1954 w województwie kieleckim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat zwoleński złożyły się 1 miasto i 22 gromady, które wyłączono z dwóch powiatów w województwie kieleckim (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni):
z powiatu kozienickiego:
miasto Zwoleń
gromady Babin, Bartodzieje, Brzezinki, Chechły, Czarnolas, Grabów nad Wisłą, Gródek Stary, Łagów, Ławeczko, Paciorkowa Wola, Policzna, Przyłęk, Rudki, Sarnów, Sucha, Sycyna, Strykowice, Tczów, Zawada
z powiatu iłżeckiego:
gromady Jasieniec Solecki, Kazanów i Pcin
31 grudnia 1959 roku zniesiono gromady:
Babin (włączono do gromad Przyłęk i Grabów nad Wisłą)
Bartodzieje (włączono do gromad Brzezinki Stare i Tczów)
31 grudnia 1961 roku zniesiono gromadę Paciorkowa Wola (włączono do gromad Czarnolas, Policzna, Strykowice Górne i Grabów nad Wisłą).
1 stycznia 1969 roku zniesiono gromady:
Brzezinki Stare (włączono do gromady Tczów)
Pcin (włączono do gromad Jasieniec Solecki, Sycyna i Kazanów)
Zawada Stara (włączono do gromad Sarnów i Gródek Stary)
1 stycznia 1970 roku siedzibę gromady Strykowice Górne przeniesiono ze Strykowic Górnych do Zwolenia a nazwę gromady zmieniono na gromada Zwoleń.
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat zwoleński podzielono na 1 miasto i 5 gmin:
miasto Zwoleń
gminy Kazanów, Policzna, Przyłęk, Tczów i Zwoleń
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu zwoleńskiego włączono do nowo utworzonego województwa radomskiego. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie mazowieckim powiat zwoleński o kształcie i podziale administracyjnym identycznych do tych z 1975 roku (jedynie miasto i gminę Zwoleń połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską Zwoleń). Porównując obszar dzisiejszego powiatu zwoleńskiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć, że niektóre tereny znajdują się obecnie w powiatach kozienickim (Sarnów), radomskim (Sucha) i lipskim (Pcin od 1968 roku).