Vijfheerenlanden (gemeente): Geschiedenis
Op 10 november 2015 werd bekend dat de Utrechtse gemeente Vianen zou fuseren met de naburige Zuid-Hollandse gemeenten Leerdam en Zederik tot een nieuw te vormen gemeente. De herindeling vond plaats op 1 januari 2019. Op 1 januari 2018 moesten al wel de ambtelijke organisaties van de drie gemeenten samengaan. In 2017 werd daartoe reeds een gezamenlijke gemeentesecretaris aangesteld.
De gemeentelijke herindeling leidde tot een wijziging van de provinciegrens. Bij de aankondiging van de fusie was onduidelijk of de gemeente deel uit moest gaan maken van de provincie Utrecht of van Zuid-Holland. De gemeente Vianen maakte sinds 2002 deel uit van de provincie Utrecht maar Leerdam en Zederik van Zuid-Holland. Uiteindelijk werd besloten dat de gemeente in de provincie Utrecht zou komen te liggen.
In 2016 wees minister Stef Blok de provincie Utrecht aan om het voortouw te nemen in het herindelingsproces. Er was vertraging ontstaan omdat de interprovinciale commissie geen besluit nam en de opdracht teruggaf aan het ministerie. Gedeputeerde Staten van Utrecht gaven in april 2017 als herindelingsadvies aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties dat de nieuwe gemeente bij de provincie Utrecht zou moeten gaan horen. Daar was de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid het niet mee eens en ook de gemeente Zederik koos voor Zuid-Holland.
Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland zagen de nieuwe gemeente liever onder haar hoede, omdat de regio (historisch) onlosmakelijk van Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (Zuid-Holland) moet worden gezien. Er kwamen 534 reacties binnen op het herindelingsontwerp, 436 inwoners uit Zederik en Leerdam spraken daarbij hun voorkeur uit voor Zuid-Holland. Gedeputeerde Staten van Utrecht vonden dat de bestuurlijke voorkeur doorslaggevend zou moeten zijn; twee van de drie gemeenteraden, met een totaal van 37 voorstemmers op de 51 raadsleden stemden voor Utrecht. Op de achtergrond tekenden de burgemeesters van Giessenlanden, Gorinchem, Leerdam, Molenwaard, Zederik en Vianen de intentieverklaring 'Grenzeloos Samenwerken' voor de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.
De twee provincies konden het niet met elkaar eens worden over de keuze, en vroegen uiteindelijk minister Ronald Plasterk om een oplossing. De minister benoemde vervolgens Geert Jansen als adviseur. Jansen vond indeling bij de provincie Utrecht het beste, een conclusie die door de ministerraad werd overgenomen. Ze gaf aan dat de bestuurlijke fusie op 1 januari 2018 en de definitieve fusie op 1 januari 2019 kon plaatsvinden. Op 24 april 2018 stemde de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel herindeling. De Eerste Kamer deed hetzelfde in juli van dat jaar. De nieuwe gemeente telde ongeveer 54.000 inwoners en een totale oppervlakte van 153,31 km².
De voormalige gemeente Vianen die in 2019 opging in de gemeente Vijfheerenlanden, was al sinds de jaren 70 verwikkeld in een rechtszaak met betonbedrijf Niemans over lang "getreuzel" bij een grondruil. In december 2020 besliste het gerechtshof in Den Haag dat de gemeente Vianen aansprakelijk is voor de gederfde winst van het bedrijf. Hierom moest de gemeente Vijfheerenlanden de resterende 52 miljoen euro van de in totaal 92 miljoen euro betalen aan de voormalige betonfabriek. Het betrof de langstlopende rechtszaak in Nederland.
==== 2018 ==== …