Θάσος: Ιστορία
=== Νεότερη παλαιολιθική εποχή ===
Κατά τη Νεότερη Παλαιολιθική Εποχή (περί την 20ή χιλιετία π.Χ.), η στάθμη της θάλασσας στο βόρειο Αιγαίο ήταν σημαντικά χαμηλότερη από τη σημερινή λόγω της περιόδου των παγετώνων. Η έξαρση της υφαλοκρηπίδας είχε ως αποτέλεσμα η σημερινή Θάσος να είναι ενωμένη με την ηπειρωτική ακτή της Θράκης, σχηματίζοντας μια εκτεταμένη χερσόνησο.
Η γεωγραφική διαμόρφωση της χερσονήσου οριζόταν από μία δυτική ακτογραμμή, η οποία ξεκινούσε από έναν φυσικό όρμο περίπου δέκα χιλιόμετρα νότια της σημερινής Καβάλας, εκτεινόταν προς νότο και ενωνόταν με το σημερινό νησί στην περιοχή της Σκάλας Μαριών, καθώς και μία ανατολική ακτογραμμή, η οποία ξεκινούσε από το νότιο ακρωτήρι της σημερινής Ποταμιάς και ακολουθούσε βόρεια-βορειοανατολική κατεύθυνση προς τις εκβολές του ποταμού Νέστου.
Τα αρχαιότατα δείγματα ανθρώπινης δραστηριότητας και πανίδας εντοπίζονται σε πεδινή περιοχή στα νοτιοανατολικά του νησιού, σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων από τη Σκάλα Μαριών.
Η αρχαιολογική έρευνα που ξεκίνησε το 1956 έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα, όπως, μεταξύ άλλων, προϊστορική θέση εξόρυξης (λατομείο) στη σημερινή περιοχή της Μαυρόλακκας, ενώ τα απολιθωμένα οστά που συλλέχθηκαν χρονολογούνται στο δεύτερο μισό της Παλαιολιθικής Περιόδου. Παράλληλα, στην περιοχή Τζίνες, βάσει αρχαιολογικών ευρημάτων, τεκμαίρεται πως οι παλαιολιθικοί πληθυσμοί χρησιμοποιούσαν φυσικά σπήλαια ως χώρους μόνιμης ή προσωρινής κατοικίας. Ωστόσο, λόγω της σύγχρονης βιομηχανικής εξορυκτικής δραστηριότητας στην περιοχή, τμήμα του αρχαιολογικού ορίζοντα έχει υποστεί αλλοιώσεις.
Οι παλαιολιθικοί κάτοικοι της περιοχής, όπως προκύπτει και από ανάλογα ευρήματα στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας Θράκης (π.χ. στην περιοχή της Κομοτηνής), ήταν τροφοσυλλέκτες και στήριζαν την επιβίωσή τους στο κυνήγι, την αλιεία και τη συλλογή καρπών.
Η στερεοποιημένη σύνδεση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα τεκμηριώνεται επιστημονικά από τα παλαιοντολογικά κατάλοιπα πανίδας που δεν θα μπορούσε να μετακινηθεί μέσω θαλάσσης. Ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρήματα συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, Εργαλεία κατασκευασμένα από κέρατο του προϊστορικού βοδιού (ουρού) Bos taurus primigenius, τα οποία επιβεβαιώνουν την παρουσία μεγάλων θηλαστικών στο τότε χερσαίο περιβάλλον, καθώς, επίσης, και επεξεργασμένα κέρατα του είδους της αντιλόπης σάιγκα (Saiga tatarica) που χρονολογούνται πριν από τη 10η χιλιετία π.Χ., με την παρουσία του ζώου στη Θάσο να έχει σταματήσει πριν από περίπου 13.000 χρόνια, όταν η υποχώρηση των παγετώνων και η επακόλουθη άνοδος της στάθμης της θάλασσας ανάγκασαν το είδος να μεταναστεύσει προς τις ευρασιατικές στέπες. …