Bünyan: Tarihçe
Bünyan ve çevresindeki yerleşimlerin tarihi, ilçe yakınlarındaki mağaralar, höyükler ve arkeolojik kalıntılar sayesinde tarih öncesi dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölgede yapılan araştırmalar, yerleşimin MÖ 4000–1200 yılları arasında Hititler dönemine kadar indiğini göstermektedir. Daha sonraki dönemlerde bölge, Asur, Pers (İran), Roma ve Bizans uygarlıklarının hâkimiyetinde kalmıştır.
11. yüzyıldan itibaren Anadolu Selçuklularının egemenliğine giren bölge, bu dönemde Türkleşmeye başlamıştır. 1515 yılında Yavuz Sultan Selim'in Doğu Anadolu seferi sırasında Osmanlı Devleti topraklarına katılmıştır.
İlçenin eski adı Sarmısaklı olup, bu ad Osmanlı döneminde uzun yıllar kullanılmıştır. Rum Ortodoks nüfus tarafından Sermúson (Yunanca: Σερμούσον) adı kullanılmıştır. 1895 yılında Sivas vilayetine bağlı Aziziye (Pınarbaşı) kazasından ayrılarak ilçe yapılmış ve Sultan II. Abdülhamid'e ithafen Bünyan-ı Hamid adı verilmiştir. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı ve II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesinin ardından "Hamid" ibaresi kaldırılmış, ilçe Bünyan adıyla anılmaya devam etmiştir. 1912 yılında ise Sivas vilayetinden ayrılarak Kayseri vilayetine bağlanmıştır.
1928 yılında yayımlanan Son Taksimat-ı Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı eserde ilçe merkezi Sarmısaklı adıyla kaydedilmiştir. Osmanlı döneminin sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında yerleşim, Müslüman nüfusun yanı sıra Rum Ortodoks ve Ermeni topluluklarına da ev sahipliği yapmıştır.
Bünyan'da Hitit, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden günümüze ulaşan çok sayıda tarihî eser bulunmaktadır. Bunlar arasında Bünyan Ulu Camii, Büyük Bürüngüz'deki Daniş Ali Bey Camii, Sultanhanı, Karatay Hanı, Kayabaşı Mağaraları, Samağır'daki Abdurrahman Gazi Türbesi, Doğanlar Mahallesi'ndeki Şammaspir Kilisesi, Karakaya'daki Seyit Halil Türbesi, Yenice Mahallesi'ndeki Papaz Çeşmesi ve Musaşeyh Mahallesi'ndeki Battal Gazi Şehitliği sayılabilir.