شهرستان فراهان: تاریخچه
لغت شناسان فراهان را فشرده واژه فرا هامون میدانند، سرزمینی که از یکسر به خورهه و از سویی به تفرش و از سوی دیگر به کمیجان کشیده شده بود فرا هامون نامیده میشد. یونانیان آن را مدیا مینامیدند برخی گفتهاند فراهان را طهمورث بنا کرد و دارالملک آن را ساروق کرد. ابن مقنع میگوید (ولاشجرد را بلاش پسر پیروز و بورقان را پوران دختر خسرو ساخته است) فراهان شامل ناحیهٔ پهناوری میان شهرستانهای اراک و کمیجان و تفرش و آشتیان است.
حمدالله مستوفی در نزهت القلوب مینویسد:فراهان ولایتی است و در دیهها معتبر بود، دیه ساروق را دارلملک آنجا و طهمورث ساخت، اکنون دولتآباد و ماستر معظم قرای آنجاست.
نام یکی از شهرهای بخش مرکزی شهرستان فراهان، فرمهین است. این شهر در شمال شهر اراک و کویر میقان واقع است. هوای آن سرد و سالم و آب کلیه روستاهای آن از قنوات است که طول اکثر آنها به ۶هزار گز میرسد. فراهان از سه قسمت به نام بالا و پائین و سادات تشکیل میگردد. جمع روستاهای دهستان فراهان ۱۲۹ قریه و دارای ۲۹ هزار تن سکنه است. محصولاتش غلات، بنشن و میوه جات است. گله داری یکی از کارهای عمده سکنه بخش و پوست بره این حدود به خوبی معروف است و خریدار زیاد دارد. صنایع دستی زنان این دهستان قالی و قالیچه بافی با نقشه است.
دیگر از روستاهای قدیمی فراهان زلف آباد است که روزگاری روستای مهم و پرجمعیتی بوده است.
شهر فرمهین در مرکز بخش مرکزی شهرستان فراهان واقع و مرکز شهرستان است. روستاهای مهم دیگر فراهان عبارتند از روستای خوش آب و هوای حرآباد، غیاث آباد، امیرآباد، ولاشجرد، کسرآصف، بورقان، دستجان، خوشدون، عباسآباد و خلج آباد، نظام آباد، تلخاب، فشک، مجد آباد، تبرته، ماستر، شتریه، مشهدزلف آباد، واشقان. روستاهای نزدیک به کویر به واسطه مجاورت با کویر دارای هوای ناسالم و آب شورند.