İmamoğlu: Tarihçe
İmamoğlu'nun en eski yerleşim kalıntıları Çörten köyünün Pekmezci Mahallesi'ndeki "Altınini" kalıntıları ile Koyunevi köyündeki mozaik kalıntıları, mağaralar ve eski küplerdir. Ayrıca Ufacıkören, Sokutaş, Ağzıkaraca, Üçtepe gibi çevre köyler ile Saygeçit Mahallesi'nde ve Hürriyet Mahallesi'ndeki bir tepe üzerinde bulunan örenler mevcuttur.
1865'te Fırka-i Islahiye olayından sonra Kozan-Adana arasında emniyetli ulaşım sağlanması için yol güzergâhı üzerinde bir han ve bu hanın yanında güvenliği sağlayacak jandarma teşkilatının kurulması neticesinde İmamoğlu'nun bugünkü köyleri kurulmuştur. Fırka-i Islahiye harekâtı ile bölgedeki Türkmen aşiretleri bu bölgede yerleşik hayata geçirilmişlerdir. Burada bulunan Türkmen aşiretlerinin başlıcaları; Avşarlar, Şimşekler, Sırkıntıoğulları, Kozanoğulları, Karsantıoğulları, Kırıntı, Hacılar ve Berber aşiretleridir. Fırka-i Islahiye'den yaklaşık 70 yıl sonra Karakayalı Yörükleri ile Ağzıkaraca Köyü, İmamoğlu - Ceyhan arasındaki Cebre Köyü'ne gönderilmiştir.
Kozan, 1923–1926 yılları arasında vilayet olmuş, 1926 yılında tekrar Adana vilayetine bağlı ilçe haline dönüştürülmüştür. İmamoğlu ilçesinin bugünkü köylerinin birçoğu Cumhuriyet'in ilk yıllarında vardı ve bunlar Kozan'a bağlıydı. Çevre köylerin ismi Cumhuriyet'in ilk yıllarında var olduğu bilinmekle birlikte, İmamoğlu isminin nereden geldiği henüz bilinmemektedir. İmamoğlu isminin kaynağı konusunda farklı rivayetler bulunmaktadır. İmamoğlu isminin 1832 tarihlerinde (yani II. Mahmud döneminin son zamanlarında) geçtiği bilinmektedir.
Bugünkü İmamoğlu ilçe merkezinin yerinde eskiden “Garipler Mezarlığı” bulunmaktaydı. Çevredeki konargöçer toplulukların cenazelerini bölgedeki mezarlığa defnetmesiyle başlayan süreçte, bu alan zamanla yerleşime açılmıştır. Bölgenin geçmişte bataklık bir yapıya sahip olması ve yoğun sivrisinek varlığına bağlı olarak görülen sıtma vakaları nedeniyle uzun süre kalıcı yerleşim alanı olarak tercih edilmediği; ancak Adana-Kozan yol güzergâhı üzerindeki stratejik konumu sebebiyle zamanla gelişme gösterdiği ifade edilmektedir. Sıtma hastalığı bataklıklardaki sivrisineklerden kaynaklandığı için çok fazla su istediği bilinen Okaliptus ağacı bölgeye dikilmiş ve böylece bataklıklar kurutulmuştur.
İmamoğlu İlçesi, merkez-i halî alan (boş alan) olduğundan devlet tarafından iskana müsait bölge belirlenerek, Anadolu dışından gelen Türk asıllı göçmenlere tahsis edilmiştir. Bu yüzden 1936 yılında Romanya'dan gelen göçmenler ilçeye bağlı Koyunevi, Yazıtepe ve Ayvalı köylerine yerleşmişlerdir. Ayrıca, 1938 yılında gelen göçmenler de bugünkü ilçe merkezinin bulunduğu yere hükûmetçe yerleştirilmişlerdir. Daha sonra Ceyhan ve Kozan ilçelerinde bulunan Romanya Göçmenleri de İmamoğlu'na taşınmışlardır. İmamoğlu'na bağlı Uluçınar köyünde Tahtacı Türkmen Alevileri yaşamaktadır.
Romanya ve Bulgaristan'dan gelen göçmenler ile çevre ilçe ve köylerden gelen yerli halkın yerleşmesiyle İmamoğlu ve çevresinin nüfusu artmıştır. Yerleşim, 1917 yılından bu zamana kadar aynı adı taşımaktadır.
1945 yılında İmamoğlu Pazarı kurulmuştur. Bu pazar, İmamoğlu'nda yaşamını hareketlendirmiş ve bu yerleşim yeri dikkat çekmeye başlamıştır. 1946 yılından itibaren göçer Yörükleri ile civar köylerde barınan yarı göçebe hayatı yaşayan aşiretler de İmamoğlu'nu mesken tutmuştur.
İmamoğlu ilçesine Yörüklerin iskân edildiği, yerleştirildikleri bir bölgedir. İmamoğlu'nun köylerinde küçükbaş hayvan yetiştiren köylüler bulunmaktadır. …