Hınıs: Tarihçe
Hınıs, Erzurum'un en eski yerleşim alanlarından biridir. Müstahkem mevkileri ve verimli arazileriyle tarih boyunca mücadele alanı olan Hınıs; Ermeni krallıkları, Persler ve Romalılar arasında sürekli el değiştirmiştir. Bölgedeki yönetimler arasında sınır karakolu görevi de üstlenen Hınıs, uzun süre Perslerin ve sonrasında Bizans İmparatorluğu'nun hâkimiyetinde kalmıştır.
Erzurum 502-503 yılları arasında Bizanslılardan Sasanilere geçtiğinde Hınıs'ın da Sasanilere geçtiği düşünülmektedir. Bölge 504'te Bizanslılar tarafından tekrar geri alınmıştır. Halife Osman zamanında Habîb b. Mesleme kumandasındaki Arap kuvvetlerince 653'te Erzurum ve çevresi ele geçirildi. 686'da Bizanslılar Erzurum'u yeniden ele geçirdiyse de 700'de tekrar Arap ordularının hakimiyetine girdi. 753'te bir kez daha Bizanslılar tarafından ele geçirilen Erzurum, Halife Mansûr'un gönderdiği ordu tarafından 756 yılında Abbasi egemenliğine katıldı. Bizans ve Müslümanlar arasında birkaç defa el değiştiren yerleşim ve çevresinin Ağustos-Eylül 949 yılında Bizans egemenliğinde olduğu görülmektedir.