Zwartewaterland
Zwartewaterland (; Nedersaksisch: Zwärtewäterlaand) is een gemeente in de Nederlandse provincie Overijssel, genoemd naar het Zwarte Water. In 2001 zijn de gemeenten Genemuiden, Zwartsluis en Hasselt hierin samengegaan. Vooral vanuit Genemuiden was er veel verzet tegen de opheffing van de gemeente.
De nieuwe gemeente telt 23.737 inwoners (1 januari 2026, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 87,86 km².
Sociologisch kenmerkt de gemeente zich door een relatief jonge en gezinsgerichte bevolking vergeleken met landelijke gemiddelden. Er wonen verhoudingsgewijs veel kinderen tot 15 jaar. De gemiddelde huishoudensgrootte ligt rond de 2,6 personen. De gemeente heeft een lage werkloosheid.
Een opvallend sociologisch kenmerk is de sterke christelijke invloed. Dit komt duidelijk naar voren in het politieke landschap, waar partijen als de SGP, ChristenUnie en CDA traditioneel dominant zijn. Bij gemeenteraadsverkiezingen scoren deze partijen samen vaak een ruime meerderheid, met de SGP die de laatste jaren groeide naar circa 30% van de stemmen.
De economische structuur wordt gedomineerd door de maakindustrie, die een bovengemiddeld aandeel in de werkgelegenheid levert. Genemuiden is het zwaartepunt van de Nederlandse tapijt- en textielindustrie. Deze sector, die zich ontwikkelde uit de traditionele biezen- en mattenfabricage, levert inmiddels ongeveer zestig procent van de nationale tapijtproductie. Bedrijven in Genemuiden en omgeving produceren niet alleen tapijt, maar ook kunstgras en aanverwante textielproducten voor internationale markten. De provincie Overijssel erkende het cluster in 2018 als topwerklocatie vanwege zijn innovatieve potentieel en economische betekenis.
Naast de tapijtindustrie spelen de bouwnijverheid, transport en watergebonden bedrijven een belangrijke rol. Hasselt en Zwartsluis beschikken over havens en werven die profiteren van de ligging aan het Zwarte Water en de historische vaarroutes. Deze locaties ondersteunen scheepsbouw, onderhoud en logistiek. In totaal komt een groot deel van de banen in de gemeente uit de industrie en aanverwante sectoren, een aandeel dat bijna twee keer zo hoog ligt als in vergelijkbare Nederlandse gemeenten. Veel van deze bedrijven zijn familiebedrijven.
Binnen de gemeente Zwartewaterland liggen de volgende plaatsen: …