کارون: جغرافیای تاریخی
در منابع کهن تاریخی از کارون با نام دجیل اهواز یاد شده‌است.
یاقوت حموی بغدادی در این باره می‌نویسد:
دجیل نیز نام رودی در اهواز است. اردشیر بابکان یکی از پادشاهان ایران آن را برآورد. حمزه گوید نام این رود در حکومت ایران «دیلدا کودک» بود و معنی آن دجله کوچک است و عرب‌ها آن را «دجیل» خواندند و سرچشمه آن در سرزمین لرها است که در آبادان به خلیج فارس می‌ریزد.
ابن خرداذبه و ابن فقیه نیز با اشاره به نام دجیل اهواز سرچشمه آن را سرزمین بختیاری برشمرده‌اند.
سردار اسعد بختیاری در کتاب تاریخ بختیاری چنین می‌نویسد:
آب کورنگ دو چشمه است یکی موسوم به ماربر دیگری موسوم به محمودکر، این دو چشمه وقتی متصل شد موسوم به کرنگ و کرن است وقتی داخل صحرای خوزستان شود به کارون نامیده می‌شود که از جبال سرحدهای اصفهان به جانب جنوب بیرون آمده از نهر مقعر به طرف کوه گیلویه و خوزستان می‌رود و به شط العرب می‌پیوندد.
تا سده چهارم هجری دو شاخهٔ کارون که در شمال شوشتر جدا می‌شدند هر یک راه جداگانه خود را تا دریا رسانیده و دیگر به هم نمی‌پیوستند. شاخهٔ شرقی که مسرقان (گرگر یا دودانگه) نامیده می‌شد نخست از میان شهر عسکر مکرم و سپس از کناره‌های شرقی اهواز گذشته و رستاق یا محالی را که در میان عسکر و اهواز بر کناره‌های آن رود، آباد و از آبهای آن فاریاب بودی «رستاق مسرقان» نامیدند؛ و نیشکر فراوان در آن محل کشت می‌شده‌است، حمدالله مستوفی می‌گوید که شهری به نام مسرقان نیز در آنجا آباد بوده‌است. استخری در سده چهارم هجری قمری دربارهٔ مسرقان می‌نویسد:
از ناحیه شوشتر نهر مسرقان جاریست که به عسکرمکرم و اهواز منتهی می‌شود و از اهواز فراتر نمی‌رود در آن کشتی‌های بزرگ روان‌اند. من از عسکرمکرم تا اهواز با کشتی رفتم و فاصله آن‌ها هشت فرسخ است و شش فرسخ را در نهر پیمودیم و سپس از کشتی خارج شدیم و مابقی را تا اهواز پیاده رفتیم و باقی این نهر تا اهواز راهی خشک بود.