Powiat przeworski
Powiat przeworski – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony na nowo w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Siedzibą administracyjną powiatu i głównym ośrodkiem kulturalnym jest miasto Przeworsk. Za czasów I Rzeczypospolitej do powiatu przeworskiego należały liczne miasta, m.in.: Rzeszów, Łańcut, Leżajsk, Sokołów Małopolski, Sieniawa, Kańczuga.
Na terenie powiatu przeworskiego znajdują się ważne obiekty sakralne datowane na okres średniowiecza:
Bazylika Kolegiacka pw. Ducha Świętego w Przeworsku (1393 rok – data powołania parafii).
Kościół i klasztor Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku (1489 rok – data ukończenia budowy).
W Przeworsku oprócz świątyń średniowiecznych znajduje się barokowy Kościół Matki Bożej Śnieżnej (1780 rok – data ukończenia budowy).
Cenne obiekty sakralne zlokalizowane są także w Kańczudze (kościół renesansowy) czy Sieniawie (kościół barokowy).
Powiat przeworski bogaty jest również w pałace i zespoły pałacowo-parkowe:
Pałac Książąt Lubomirskich w Przeworsku (obecnie Muzeum z zabytkowym parkiem w stylu angielskim).
Pałac Dzieduszyckich w Zarzeczu z zabytkowym parkiem epoki romantyzmu.
Pałac w Sieniawie.
Pałac Turnauów w Urzejowicach
Zespół dworski w Hadlach Szklarskich.
Pałac w Żuklinie
Pałac Pogonowskich w Łopuszcze Małej.
Przez powiat przeworski przebiega wąskotorowa, zabytkowa, Przeworska Kolej Dojazdowa z najdłuższym w Europie tunelem kolei wąskotorowej, utworzona 8 września 1904 roku przez Księcia Andrzeja Lubomirskiego, ordynata dominium przeworskiego.
Powiat przeworski słynie z dobrych ziem uprawnych (czarnoziemy), co przyczynia się do bogatych plonów rolnych na tym obszarze. W przeszłości przeworskie czarnoziemy umożliwiały uprawę buraków cukrowych na masową skalę, co pociągnęło za sobą rozwój pierwszej w Galicji cukrowni w Przeworsku, szczycącej się wówczas pozycją jednej z 10 najlepszych cukrowni w Polsce.
Najwyżej położony punkt powiatu liczy 439 m n.p.m. i znajduje się w miejscowości Wola Rzeplińska, gm. Kańczuga na zachodnim stoku Mechowej Góry (sam szczyt zlokalizowany jest już poza terenem powiatu).
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwały 78 362 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 78 227 osób.