Heimatgeschichte · Kosar ·

شهرستان کوثر: آثار تاریخی و طبیعی

شهرستان کوثر: آثار تاریخی و طبیعی

پل تاریخی فیروز
قلعه روستای باغچه جوق مربوط به عصر آهن
آبشار روستای باغچه جوق
امامزاده حسن روستای هریس
دریاچه روستای هریس
پل پردیس
منبر
منبر تاریخی مسجد مشکول
منابرچوبی یکی از مهم‌ترین آثار دوران اسلامی در ایران است که خلاقیت‌ها، نوآوری‌ها و زیبایی‌های هنر کار با چوب را به نمایش می‌گذارد. صنعتگران مسلمان در تمامی زمینه¬‌ها تلاش می‌کردند تا با تاسی از رهنمودها و شیوهٔ زندگی پیامبر اکرم (ص) به آفرینش آثار دست یازند. همچنان که خانه¬ ی پیامبر سرمشق و الگوی معماران در ساخت مساجد گردید. تلفیق توانایی آن‌ها با خلاقیت‌های بصری نظیر تعادل، تناسب، توازن وتقارن، منجر به خلق برخی شاهکارهای هنری شده است که یکی از آن‌ها منبر مشکول می‌باشد.
منبر مشکول یکی از منحصربه فردترین شاهکارهای هنرهای چوبی ایران، بلکه جهان اسلام است که قسمت‌های اعظم آن تا به امروز از گزند حوادث سالم باقی مانده است. این منبر سند تاریخی هنرهای چوبی جهان اسلام می‌باشد و به دوره میانی اسلام بر می‌گردد. در چهارچوب اصلی گره چینی، شباک کاری و در پایه‌های منبر با خط کوفی ساده، تزئینی و مشجری نوشته‌هایی از آیات قرآنی و اطلاعاتی در رابطه با نام سازنده، کاتب، حامی، تاریخ ساخت و قطعه شعری فارسی به خط کوفی نقر شده است.
تاریخ ساخت این منبر به سال ۵۴۱ قمری برمیگردد. این منبر که هم‌اکنون در مسجد روستای مشکول نگهداری می‌شود؛ در وضعیت فعلی به طول ۱۸۴ سانتی‌متر، عرض ۱۱۰ سانتی‌متر و ارتفاع ۲۲۶ سانتی‌متر می‌باشد و دارای تزئینات هندسی و گیاهی و کتیبه¬‌های خط کوفی است.
منبر مشکول در زمره منبرهای دارای درب ورودی با چهار پله و مسندگاه می‌باشد. در ساخت این منبر، هیچ‌گونه اتصالات فلزی به کار گرفته نشده و تمامی قطعات آن با تکنیک فاق و زبانه و به صورت قاب با اتصال کنجشکاف با یکدیگر بدون چسب چفت و بست شده¬‌اند. با بررسی‌های انجام شده منبر مشکول به صورت تقریبی از ۵۱۰ قطعه چوب ساخته شده که در حال حاضر ۲۶۵ قطعه از آن موجود است. طویل‌ترین قطعه مربوط به چهارچوب منبر با طول ۲۲۶ سانتی‌متر و کوتاه‌ترین قطعه نیز از تزئینات کنده‌کاری شده با طول ۶ سانتی‌متر می‌باشد. مطالعات و شناسایی و تشخیص چوب‌های منبر که از بخش‌های مهم مطالعات منبر بود که نویسنده شخصاً انجام داده است، به صورت ماکروسکوپی (چشم مسلح) امکان‌پذیر نشد. دلیل این امر وجود لایه حفاظتی که هر ساله به منظور نگهداری از آن روغن گیاهی (گردو) بر روی چوب‌ها زده شده بود و این ماده روغنی تا حفره سلولی نفوذ کرده و چوب‌ها تغییر رنگ داده و تیمار شده بودند؛ لذا از کلیه مشخصات میکروسکوپیک نمونه‌ها مطابق با خصوصیات میکروسکوپیک پهن برگان مطابق با روش کمیته آیو-وآ، (IAWA Committee, 1989) تشریح شدند. تشریح چوب‌ها با تبعیت از لیست ویژگی‌های میکروسکوپی برای شناسایی حتی الامکان انجام شد و سپس از طریق مقایسه با لیست چوب‌های (1998 Iawa, (چوب پهن برگان تشریح، شناسایی و تکمیل شدند. چوب گردو در قسمت پایه‌ها و قطعات کنده کاری شده و چوب راش در قسمت گره چینی استفاده شده است. برای مرمت منبر از چوب محلی تبریزی نیز استفاده شده است.
پیشینه تاریخی منابر اسلامی موجود نشان می‌دهد؛ منبر مشکول به لحاظ قدمت نسبتاً زیاد، ارزش هنری و فنی که دارد، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. این اثر با طرح‌های بدیع، نقوش متنوع، گره چینی دقیق و کتیبه¬‌های کنده کاری و با تزئینات انواع خط کوفی بی‌نظیر اطلاعات ذی‌قیمتی از هنرهای چوبی و اعتقادات مذهبی از دوران خود در اختیار ما قرار می‌دهد. اصل تقارن بارزترین ویژگی هندسی منبر مشکول می‌باشد که به بهترین نحو ممکن رعایت گردیده است. صنعتگر و سازندهٔ منبر با آگاهی ازعلم و خواص چوبها، آن را با اتصالات و ترکیب قطعات متعددی (گره چینی، کنده کاری) ساخته است تا گذشته از زیبایی بصری منبر، از نفوذ و انتقال رطوبت و گرما از قطعه¬¬¬ ای به قطعه¬ ی دیگر جلوگیری به عمل آورد و همین امر دوام و پایداری منبر را در مقابل عوامل مخرب محیطی به طرز شگفت¬ انگیزی افزایش داده است. …

von Fremdinhalte · Regionauts

Quelle: Text: Wikipedia – „شهرستان کوثر“, Autorinnen und Autoren (Versionsgeschichte), CC BY-SA 4.0 · Foto: Msk1361, CC BY-SA 3.0 – Wikimedia Commons