Şavşat: Tarihçe
Tao-Klarceti içinde yer alan Şavşeti bölgesi ve Şavşat kasabasının bulunduğu coğrafya eski çağlarda çeşitli devletlerin sınırları içinde yer alıyordu. Şavşeti adı yazılı kaynaklarda ilk kez Giorgi Merçule’nin 951 tarihli ve "გრიგოლ ხანცთელის ცხოვრება" (Grigol Hantsteli'nin Yaşamı) adlı elyazmasında geçer. Bu eserde Şavşeti bölgesinde kalan köylerin adları da yer alır.
Şavşat bölgesi, erken Orta Çağ'da Gürcü prensler ve Gürcü krallar tarafından yönetildi. Gürcüler Şavşat bölgesinde yer alan Satleli, Sinkoti, Tsihisdziri gibi köylerde 9. yüzyıldan itibaren manastırlar kurup kiliseler ve kaleler inşa ettiler. Şavşat Kalesi’ni de İberia kralı I. Adarnase (öl. 923) inşa ettirmiştir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Şavşat bölgesi Osmanlı hakimiyetine geçince, Maçaheli ve İmerhevi gibi ayrı bir sancak olup yurtluk ve ocaklık olarak tahsis edilmişti. Bundan dolayı idaresi babadan oğula geçiyordu. Nitekim Şavşat sancağının 1554 tarihindeki sancak beyi, daha önce tavadi olan Gürcü İosebiti idi. Şavşat sancağı 1609 yılına değin Erzurum eyaletine bağlıydı ve bundan dolayı Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde kaydedilmemiştir. Şavşat bölgesi, Çıldır Eylaeti'nin 1694-1732 döneminin kapsayan cebe defterine göre ise bu eyaletin sancaklarından biriydi.
Şavşat bölgesi, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre "Satlil" adıyla Çıldır Eyaleti'ne bağlı bir sancaktı. Sancağı idari merkezi Nefs-i Satlil köyüydü. Bu sırada İmerhevi ayrı bir sancak olduğu için Satlil veya Satleli sancağı İmerhevi vadisindeki köyleri kapsamıyordu. Satlil sancağı, idari merkezi köyün dışında, Dabaketili, Sabudara, Morğele, Gurnateli, Sinkoti, Tzepta, Sirasinkoti, Muhobani, Mogvta, Tsetshlauri, Sorseli, Kvatetrisi, Verhnali, Hantuşeti, Samceli, Mamanelisi, Kuçeni, Şavketi, Sules-i Süfla, Sules-i Ulya, Balvana, Meria, Shlobani, Tbeti, Tsihisdziri, Cvarebi, Oheti-Manatba, Ahaldaba ve Okrobageti köylerini kapsıyordu. Osmanlı idaresi söz konusu sayımda sadece erkek nüfusunu tespit etmiştir. Buna göre Satlil (Şavşat) sancağında 613 hanede 2.611 Müslüman erkek, 15 hanede 27 Kıpti (Çingene) erkek ve 198 hanede 565 Hristiyan erkek yaşıyordu. Satlil sancağındaki toplam erkek nüfusu 3.428 kişiden ibaretti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, sancağın toplam nüfusunun yaklaşık 6.856 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Şavşat bölgesi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında bölge, İmerhevi vadisiyle birlikte, Şavşet-İmerhevi adıyla Artvin sancağının üç kazasından biriydi. Şavşet-İmerhvi kazası, Anklia, Garklobi, Dabatzvrili, Daba, Okrobageti, Satlel-Rabat, Tzkalsimeri ve Çihori nahiyelerinden oluşuyordu. Toplam 18.319 kişiden oluşan nüfus içinde 7.556 kişi Gürcü, 9.401 kişi Türk, 1.280 kişi Ermeni ve 82 kişi Çingene olarak kaydedilmişti.
Şavşat bölgesi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Şavşat kazasını da kapsayan Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. …