Πάργα: Ιστορία
=== Αρχαίοι και ρωμαϊκοί χρόνοι ===
Στην αρχαιότητα κατοικούσε στην περιοχή η Ελληνική φυλή Θεσπρωτοί, στην ευρύτερη περιοχή της Πάργας βρέθηκαν Μυκηναϊκοί θόλοι.
Στη βραχώδη και απόκρημνη χερσόνησο, όπου είναι χτισμένη η σημερινή Πάργα, τοποθετείται η ελληνιστική πολίχνη Τορύνη (του Πτολεμαίου και του Πλουτάρχου), η οποία φαίνεται ότι επέζησε ως τα υστερορωμαϊκά χρόνια εξαρτώμενη διοικητικά από τη ρωμαϊκή αποικία της Φωτικής. Η Τορύνη κατείχε μια πολύ επίκαιρη θέση τόσο από γεωσυγκοινωνιακή όσο κι από γεωοικονομική άποψη. Συγκεκριμένα έλεγχε τον χερσαίο ρωμαϊκό δρόμο, που οδηγούσε από τις θεσπρωτικές ακτές στην ενδοχώρα (στην πεδιάδα Μαργαριτίου). Έπειτα είχε τον έλεγχο των δυο όρμων, του Βάλτου και του Κρυονερίου, απ' όπου περνούσαν υποχρεωτικά τα πλοία που ακολουθούσαν τον διεθνή θαλάσσιο δρόμο Απολλωνίας-Βουθρωτού-Νικόπολης. Τέλος, η Τορύνη βρισκόταν σε μια περιοχή που θα ήταν, όπως και σήμερα, κατάφυτη από ελαιόδεντρα, ενώ η θάλασσα θα πρόσφερε στους κατοίκους της πλούσια αλιεύματα και δυνατότητες για ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου.
Η πρώτη μνεία της Πάργας με αυτή την ονομασία γίνεται το 1318, το όνομα της το έδωσαν πιθανότατα Σλάβοι (1318). Δυο χρόνια αργότερα, ο Δεσπότης της Ηπείρου Νικόλαος Ορσίνι την προσφέρει, μαζί με τις προσόδους από τις καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου, στην Δημοκρατία της Βενετίας, με αντάλλαγμα βοήθεια ενάντια στους Παλαιολόγους του Βυζαντίου. Κατά την εξέγερση της Ηπείρου κατά του Ανδρόνικου Γ' Παλαιολόγου το 1338/39, η Πάργα παρέμεινε πιστή στον αυτοκράτορα.
Το 1387 αναφέρεται από τον Ιωάννη Καντακουζηνό ως μια από τις κυριότερες πόλεις της Ηπείρου. Ο πληθυσμός της πόλης αυξήθηκε με τη συρροή των κατοίκων της περιοχής της Βαγενετίας (απέναντι από την Κέρκυρα), γύρω στο 1370.
Οι Αλβανοί λεηλάτησαν και κατέλαβαν περιοχές της Ηπείρου, την δεκαετία του 1390 κατέλαβε την Πάργα ο Ιωάννης Μπούας Σπάτας που κυβερνούσε το Δεσποτάτο της Άρτας. Αργότερα την κυβέρνησε ο σφετεριστής Βογκόης που ήταν υποτελής των Βενετών στο Φανάρι, ήταν τυραννικός, οι κάτοικοι τον ανέτρεψαν (1400) και ζήτησαν την προστασία των Βενετών. …