Amsterdam (gemeente): Geschiedenis
=== Annexaties ===
Amsterdam heeft sinds de 19e eeuw meerdere omliggende gemeenten geannexeerd, vooral door de behoefte aan meer ruimte. Grote uitbreidingen vonden plaats in 1877, 1896, 1921 en 1966. Dit betrof o.a. delen van Sloten, Nieuwer-Amstel, Watergraafsmeer en Buiksloot. De annexaties maakten de weg vrij voor de bouw van wijken zoals De Pijp, Amsterdam-Zuid en grote delen van Amsterdam-Noord.
Vanaf 1981 ontwikkelde Amsterdam een stelsel van stadsdelen met een eigen bestuur. De eerste stadsdelen waren Noord en Osdorp. Het stelsel werd daarna uitgebreid en verschillende malen heringedeeld; in 1990 waren er zestien stadsdelen en in 2002 kreeg ook Centrum een eigen stadsdeelbestuur. Westpoort vormde een uitzondering en had geen gekozen stadsdeelbestuur.
Per 1 mei 2010 werden de veertien bestuurlijke stadsdelen samengevoegd tot zeven. Deze stadsdelen hadden tot 19 maart 2014 de wettelijke status van deelgemeente. Met de landelijke afschaffing van de deelgemeenten bleef de indeling in zeven stadsdelen bestaan, maar veranderde de daaraan verbonden bestuursvorm. Sinds de gemeentelijke herindeling met Weesp op 24 maart 2022 kent Amsterdam daarnaast het stadsgebied Weesp.
Aansluitend aan de totstandkoming van de stadsdelen werd er in 1995 aan de vorming van de Stadsprovincie Amsterdam gedacht. Die is er echter nooit gekomen. Volgens sommigen werden daarbij de zestien omliggende gemeenten (als nieuwe stadsdelen) geannexeerd, volgens anderen werd "Amsterdam" opgeheven. Bij een referendum bleken de meeste Amsterdammers het laatste te denken en zij stemden de stadsprovincie dus weg. Voor het grondgebied van de oorspronkelijk gedachte stadsprovincie (met uitzondering van Almere) functioneert de plusregio Stadsregio Amsterdam, met beperktere ambities, als opvolger van de stadsprovinciegedachte.
Op 26 maart 2018 heeft de gemeenteraad van de buurgemeente Weesp besloten om op te gaan in Amsterdam. De fusie vond plaats op 24 maart 2022. De wettelijk vereiste herindelingsverkiezingen vonden tegelijk met de reguliere gemeenteraadsverkiezingen van 2022 plaats op 16 maart 2022.
Binnen de gemeente Amsterdam vormt Weesp samen met Driemond het stadsgebied Weesp, dat een eigen gekozen bestuurscommissie heeft. Driemond, dat voorheen tot stadsdeel Zuidoost behoorde, ging bij de herindeling over naar het stadsgebied Weesp.