Thái Nguyên
Thái Nguyên là một tỉnh miền núi và trung du thuộc vùng Đông Bắc Bộ, Việt Nam. Trung tâm hành chính của tỉnh là phường Phan Đình Phùng, nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 75 km. Thái Nguyên tiếp giáp với các tỉnh thành là Hà Nội, Phú Thọ, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Bắc Ninh. Dân số của tỉnh là gần 1,8 triệu người, với thành phần dân tộc đa dạng. Dân cư tập trung đông tại vùng thấp phía Nam tỉnh, trong khi miền núi phía Bắc tỉnh có dân cư thưa thớt. Tỉnh Thái Nguyên được chia thành 92 phường/xã, trong đó phần lớn thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Từ năm 2026, tỉnh có bốn đô thị loại II là Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên, Bắc Kạn.
Phần phía Bắc của tỉnh có địa hình núi cao, hai cánh cung Ngân Sơn và Sông Gâm đóng vai trò quan trọng, và có tỷ lệ che phủ rừng cao. Phần phía Nam của tỉnh có địa hình đặc trưng là đồi núi thấp xen kẽ với ruộng đồng, có dãy Tam Đảo nằm ở phần Tây Nam. Sông Cầu là sông dài nhất chảy trên địa bàn Thái Nguyên. Hồ Ba Bể là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam, hồ Núi Cốc là một hồ thủy lợi lớn. Lượng mưa tại phần phía Nam tỉnh thường lớn hơn vùng đồng bằng Bắc bộ. Thái Nguyên có tài nguyên khoáng sản phong phú về chủng loại, có trữ lượng lớn về vonfram, than, quặng sắt, chì kẽm. Lớp đất khu vực đồi núi của tỉnh có chất lượng yếu hoặc trung bình về mặt nông học.
Thái Nguyên vào thời phong kiến có dân cư thưa thớt, ở miền núi có các thổ quan. Thực dân Pháp lập ra các khu mỏ và đồn điền, khuyến khích người Kinh ở miền xuôi nhập cư đến tỉnh. Khởi nghĩa Thái Nguyên là cuộc khởi nghĩa lớn nhất nổ ra tại Việt Nam trong Chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Năm 1947, Hồ Chí Minh đến Thái Nguyên và lập căn cứ chính tại An toàn khu Định Hóa trong Chiến tranh Đông Dương. Thành phố Thái Nguyên từng là thủ phủ của khu tự trị Việt Bắc. Từ khoảng thập niên 1960, nhiều xí nghiệp quốc doanh được hình thành tại tỉnh, thu hút nhiều người nhập cư từ miền xuôi. Trước Đổi mới, tỉnh là trung tâm sản xuất gang, thép quan trọng nhất tại Việt Nam.
Đặc trưng của văn hoá Thái Nguyên là tính chất hội tụ và giao lưu, hình thành truyền thống văn hoá phong phú. Người Kinh chiếm hơn một nửa dân số tỉnh, các dân tộc thiểu số như người Tày chiếm tỷ lệ cao và có thế đa số tại phần phía Bắc. Phần phía Nam của tỉnh Thái Nguyên là khu vực phát triển sớm hơn và ở mức độ cao hơn trong vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Tỉnh là một trung tâm sản xuất điện tử lớn của cả nước, là một động lực phát triển cấp vùng. …