مزار شریف
مَزار شَریف مرکز ولایت بلخ در شمال افغانستان و چهارمین شهر بزرگ افغانستان پس از شهرهای کابل، هرات و قندهار است. مزار شریف، نام و جایگاه خود را پس از پیداشدن قبری منسوب به علی بن ابی‌طالب (یا امامزاده علی) یا زرتشت پیامبر در سده ۹ ق (۱۵م) و ایجاد مرقدی روی آن به‌دست‌آورد. این مکان به‌نام زیارت یا مزار سخی و نیز مسجد کبود یاد می‌شود که در مرکز این شهر واقع است.
مزار شریف در ۱۵ کیلومتری شرق شهر باستانی بلخ واقع شده است. این شهر در ۱۲۳۰ ش (۱۸۵۲ م) جزو قلمرو افغانستان شد.
شهر مزار شریف به‌عنوان قطب مهمی در منطقه شمال در نزدیکی مرزهای ازبکستان و تاجیکستان واقع است. شهر دارای یک فرودگاه بین‌المللی بوده و تنها شهر افغانستان بین مراکز ولایتی با ۹۱٪ زمین‌های پوشیده از ساختمان است. مزار شریف دارای منطقه‌ای بزرگ و مسکونی است که جدا از منطقه شهرداری است و جزو کلان‌شهر مزار شریف به‌شمار می‌رود. مزار شریف پایین‌ترین شهر افغانستان از سطح دریا به میزان ۳۵۷ متر (۱٬۱۷۱ فوت) است. این شهر در جریان تهاجم شوروی و جنگ‌های داخلی، بزرگ‌ترین شهر افغانستان بود که به‌طور معجزه آسایی سالم ماند؛ و امروز از امن‌ترین شهرهای افغانستان بعد از بامیان است. مزارشریف گرمترین شهر در ولایت بلخ است که درجه گرما در تابستان حتی به ۴۵ درجه سانتیگراد هم می‌رسد. این شهر بیشترین نفوس را در سمت شمال دارد.