Gdynia: Historia
=== Dzieje do 1918 ===
Pierwsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszej Gdyni pochodzą z neolitu, a pierwsza wzmianka o wsi Gdina pochodzi z 1253 r. z dokumentu biskupa Wolimira rozstrzygającego spór między parafiami w Rumi i Oksywiu. Starsze jest Oksywie, wymienione w 1209 r. jako „Oxhoft” w donacji księcia Mściwoja I dla norbertanek z Żukowa. W średniowieczu Gdynia była własnością cystersów z Oliwy, następnie rycerzy z Różęcina, a w 1365 r. otrzymała przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim od wielkiego mistrza Winricha von Kniprode. Od 1382 r. do 1772 r. wieś należała do kartuzów z Kartuz, po I rozbiorze stała się domeną pruską. W XIX w. liczyła ok. 200–1200 mieszkańców, w 1870 r. poprowadzono obok linię kolejową Gdańsk–Szczecin, a na początku XX w. zaczęła funkcjonować jako kąpielisko Ostseebad Gdingen.
Na mocy traktatu wersalskiego Gdynia znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej, wojsko polskie zajęło ją w lutym 1920 r. Decyzja o budowie Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków zapadła w 1920 r. po raporcie Tadeusza Wendy, który wskazał Gdynię jako najlepszą lokalizację ze względu na głębokość, osłonięcie i dostęp do kolei. Prace rozpoczęły się w maju 1921 r., a 13 sierpnia 1923 r. do portu wpłynął pierwszy statek pełnomorski SS Kentucky. Ustawa sejmowa z 1922 r. otworzyła drogę do budowy portu handlowego, który w 1934 r. stał się największym portem na Bałtyku pod względem przeładunków. Dynamiczny rozwój spowodował nadanie praw miejskich – rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 lutego 1926 r. z dniem 4 marca 1926 r. Gdynia stała się miastem.
We wrześniu 1939 r. po obronie Gdyni i Kępy Oksywskiej miasto zajęli Niemcy, zmieniając nazwę na Gotenhafen. Wysiedlono prawie całą polską ludność, port stał się bazą Kriegsmarine i flotylli U-Bootów. Wycofując się w 1945 r. Niemcy zatopili pancernik Gneisenau na wejściu do portu.
Miasto nie zostało poważnie zniszczone, ale port wymagał odbudowy. W 1945 r. Gdynia liczyła 74 tys. mieszkańców i szybko zaczęła się rozwijać jako część Trójmiasta. W grudniu 1970 r. doszło do protestów stoczniowców brutalnie spacyfikowanych przez władze, upamiętnionych dziś Pomnikiem Ofiar Grudnia ’70.
Po 1989 r. Gdynia przeszła transformację w nowoczesny ośrodek usług, logistyki i nowych technologii, zachowując status jednego z najważniejszych portów bałtyckich. Miasto konsekwentnie inwestuje w zrównoważony transport – działa tu jeden z trzech w Polsce systemów trolejbusowych, nieprzerwanie od 1943 r..
Wysoka jakość życia jest regularnie potwierdzana w rankingach. W rankingu Happy City Index #2024 w zestawieniu znalazło się sześć miejscowości z Polski, wśród nich prym wiedzie Gdynia jako "najszczęśliwsze miasto w Polsce". . Wysokie zadowolenie gdynian z życia potwierdzają kolejne badania. .
26 lipca 2026 r. na 48. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Busan Modernistyczne Centrum Gdyni zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako 18. polski obiekt i czwarty polski zespół miejski objęty tym prestiżowym wyróżnieniem.